د ناوری اطلاعات دانشكدة مديريت دانشگاه تهران
دورة 7، شمارة 3 پاييز 1394
ص. 530- 511

طراحي سيستم خبرة فازي براي مدير عالي حريم خصوصي در حوزة
تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارها
شعبان الهي1، مصطفي رشيدي2، محمود صادقي3
چكيده: مديران عالي حريم خصوصي با نقشها و مسئوليت هاي متنوع و متعددي مواجهاند. از اين رو، به منظور آگاه كردن مدير عالي حريم خصوصـي از وضـعيت حـريم خصوصـي تبـادلاتالكترونيكي دولت و كسب وكارها، در اين مقاله نوعي سيستم خبرة فازي با نـام »سيسـتم خبـرة فازي مدير عالي حريم خصوصي« طراحي شده است. به منظور تدوين مـدل پـژوهش و پايگـاهدانش سيستم خبرة يادشـده ، مفـاهيم شايسـتگي مـدير عـالي حـريم خصوصـي، نيـت جـرايم الكترونيكي، نوع تبادلات الكترونيكي بين دولت و كسب وكارها، اخلاق مداري حرفـه اي طـرفينتبادلات الكترونيكي و فناوري هاي محافظ حريم خصوصي شركت، مؤلفه هـاي وضـعيت حـريمخصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارهـا شناسـايي شـدند . بـه منظـور اعتبارسـنجيسيستم خبرة فازي مدير عالي حريم خصوصي، مقايسه اي از خروجيهاي سيستم پيشنهادشده با نظر خبرگان به عمل آمد. اين سيستم، به تحليل حريم خصوصي تبادلات الكترونيكـي دولـت وكسب وكارها و ارائة توصيه هاي دقيق تر، كمك مي كند.

واژه هاي كليدي: تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكـار ، سيسـتم خبـره، مـدير عـ الي حـريمخصوصي، منطق فازي.

دانشيار مديريت فناوري اطلاعات، دانشكدة مديريت و اقتصاد، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
كارشناس ارشد مديريت فناوري اطلاعات، دانشكدة مديريت و اقتصاد، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
دانشيار حقوق خصوصي، دانشكدة حقوق، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران

تاريخ دريافت مقاله: 09/12/1393
تاريخ پذيرش نهايي مقاله: 13/04/1394
نوي سندة مسئول مقاله: شعبان الهيE-mail: Elahi@modares.ac.ir
مقدمه
در قلب فرهنگ اينترنت، نيرويي وجود دارد كه مي خواهد هرچيزي را دربـارة شـما، كشـف كنـد. اطلاعات شخصي افراد و اسرار تجاري شركت ها، داراييهاي با ارزشي هستند كه ديگران را براي تجارت دربارة آن اطلاعات و اسرار، وسوسه مي كند. آندره گرو، يكي از مـديران اجرايـي شـركتاينتل، نسبت به مسئلة حريم خصوصي در اينترنـت ابـراز نگرانـي مـي كنـد و مـي گويـد : حـريمخصوصي، يكي از بزرگ ترين مسائل در عصر الكترونيكي جديد است. اگـر برخـي از شـركت هـا،به اندازة كافي نسبت به مسـئل ة حـريم خصوصـي ذي نفعـان (مشـتريان )، كاركنـان، سـهامداران،شركاي تجاري، تأمين كنندگان و ساير اشخاص حقيقي و حقوقي توجه نكنند، سهم بازارشان را از دست مي دهند (بامبرگر و موليگان، 2011؛ رزميرسكي و سيسـه، 2002؛ آوازو و دسـوزا، 2004 و رديك و روي، 2013). مديران عالي حريم خصوصـي كسـب و كـار بـا مسـائلي از جملـه تركيـب نقش هاي چون مسئول حريم خصوصي، مسئول رسيدگي به شكايت ها در دعـاوي حقـوقي بـين شركت و نهاد هاي دولتي، سرپرست اسناد و مدارك شركت و نيز، چنـدبرابربودن خطـر تبـادلات آنلاين دولت با اشخاص حقيقي و حقـوقي نسـبت بـه مبـادلات تجـاري ، مواجـه انـد . از سـويي ، سيستمهاي خبره، برنامههاي هوشمند رايانه اي هستند كه از دانش و رويههاي استنتاج براي حل مسائلي استفاده مي كنند كه به اندازة كافي دشوارند و به تخصص خاص انساني، نياز دارنـد . ايـنسيستم ها مي توانند كاربر را در حل مسئله راهنمايي كنند و دانشي را كـه از اسـناد و متخصصـاندريافت كرده اند را در اختيار كساني قرار دهند كه به آن دانش نياز دارنـد . در واقـع سيسـتمهـايخبره مي توانند مانند مشاوري در كنار متخصصان انواع حوزهها، به كار گرفته شوند (الهي، خديور و حسـن زاده، 1390؛ دن بـاتر، ليـو و تـان، 2012؛ شمسـي، 1392؛ قـدس الهـي، 1389 و جالتـا، بودوريك و ژانگ، 2006). در اينجا نياز به نوعي سيستم خبره به منظور آگـاه سـازي مـدير عـالي
حريم خصوصي از وضعيت حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسـبوكارهـا ، احسـاسمي شود. سؤال هاي زير به منظور شناخت بهتر مسئله مطرح شده اند:
چگونه مي توان شبكة مفاهيم مرتبط بـا كـار مـدير عـالي حـريم خصوصـي در حـوزةتبادلات الكترونيكي دولت و كسبوكارها را طراحي كرد؟
چگونه مي توان دانـش و تخصـص مـدير عـالي حـريم خصوصـي در حـوزة تبـادلاتالكترونيكي دولت و كسب وكارها را مدل سازي كرد؟
چگونه سيستم خبره مـي توانـد بـه مـدير عـالي حـريم خصوصـي در حـوزة تبـادلاتالكترونيكي دولت و كسب وكارها كمك كند؟
به منظور رعايت انسجام ساختار پژوهش، اين مقاله بدين شرح نگاشته شده اسـت؛ در ادامـه ، سيستمهاي خبره در نشريه هاي معتبر بررسي ميشـود ، روش شناسـي پـژوهش بخـش بعـدي راشكل مي دهد و پس از آن به چگونگي استخراج مدل مفهومي و سيستم خبرة فازي پيشنهادشدة اين پژوهش با عنوان »سيستم خبرة فازي مدير عالي حريم خصوصي«1 اشاره مي شود، اين مقاله با ارائة يافته ها و نتايج به پايان ميرسد.
پيشينة نظري پژوهش
مقالة وارن و برانديس در سال 1890 با عنوان »حق مصونيت حـريم خصوصـي «، اولـين بحـث جدي و صريحي بود كه موضوع حريم خصوصي افراد را در چارچوب قوانين حقوقي مطرح كـرد .
در سال 1967 وِستين با انتشار كتاب حريم خصوصي و آزادي، ضمن تكميل تعريف حوزة حـريمخصوصي، مبناي چهارگانهاي براي حريم خصوصي افراد تعيين كرد. وِستين، انقلاب و سير تحول حريم خصوصي اطلاعات را با پيروي از انقلاب فناوري اطلاعات، طي چهار مرحلة زير شـرح داد (جالتا، بودوريك و ژانـگ، 2006؛ جنسـن، پـاتز و جنسـن، 2005 و اصـلاني ، 1384: 26- 18 و
:(59-66
آغاز و مبناي حريم خصوصي (1960- 1945): اعتماد زياد به بخش كسب و كار و دولت و راحتي جمع آوري اطلاعات همراه با توسعههاي فناوري اطلاعات محدود؛
اولين دورة توسعة حريم خصوصي معاصر (1979-1961): مطرح شـدن ريسـك حـريم خصوصي اطلاعات با عنوان مسئلة قانوني، سياسي و اجتماعي صريح، تشخيص اوليـه از جناح هاي تاريك فناوريهاي جديد و تدوين چارچوبي براي راهكار هـاي اطلاعـاتي منصفانه و تنظيم قانون حريم خصوصي در سال 1974؛
دومين دورة توسـعة حـريم خصوصـي معاصـر (1989-1980): طراحـي سيسـتم هـاي رايانه اي، قابليت هـاي پايگـاه هـاي داد ه اي و شـبكه كـردن فنـاوري هـاي جديـد درون راهكارهاي اطلاعاتي منصفانه؛
سومين دورة توسعة حريم خصوصي معاصر (2003-1990): تغييـر چشـم انـداز مبادلـة اطلاعات توسط اينترنت و وب 0/2 و حملههاي تروريستي 11 سپتامبر.
اروين آلتمن در سال 1975 با هدف توصيف اين موضوع كه چرا مردم گاهي ترجيح مي دهند در تنهايي بمانند و گاهي مايلانـد در تعـاملات اجتمـاعي درگيـر شـوند، نظريـة مقـررات حـريم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Chief Privacy Officer Fuzzy Expert System (CPOFEX)
خصوصي1 را توسعه داد و بيان كرد، حريم خصوصي ايستا و ثابت نيست، بلكه كنترل گزينشي از دسترسي به اطلاعات شخصي فرد است. در واقع مباني نظري دربارة حـريم خصوصـي تبـادلاتدولت و كسب وكار، هنوز در دوران كودكي قرار دارد و اغلب تبـادلات دولـت و كسـب وكارهـا دراتحادية اروپا تا سال 2007، غيرالكترونيكي و مبتني بر كاغذ بوده است (بلداد، جانگ و استيهودر، 2010؛ بلنگر و هيلر، 2006 و الهي و حسن زاده، 2009)؛ به طوري كه تاكنون سيستمي بـه منظـوربررسي حريم خصوصي تبادلات دولت و كسب وكار طراحي نشده است.
پيشينة تجربي
با توجه به پژوهش هاي پيشين در حوزة سيستمهاي خبره و حريم خصوصي و امنيت شـركت هـا،در اين بخش به بررسي انتقادي آنها پرداخته شده است. لانگلي و ريگباي (1992) بـا اسـتفاده ازبرنامة پرولوگ و مدل مبتني بر قاعده، به طراحي سيستم خبر ه اي براي بـه كـارگيري طـرحهـايمديريت كليد در مدلهاي امن سيستمهاي رمزنگاري در شبكه ها اقـدام كردنـد . در سـال 1995 كايلاي و جارات، به منظور مديريت و تحليل ريسك امنيت رايانه اي، نوعي سيسـتم خبـرة كيفـي براي سازمانهاي تجاري كوچك و متوسط توسعه دادند. كارات، كارات، بروديه و فنـگ در سـال2005، به منظور تسهيل تأليف، قبول پايش، پياده سازي و به كارگيري خطمشي حريم خصوصي و شناسايي احتياجات حريم خصوصي سازماني، سيستم ي طراحي كردند كه به روشـي منعطـف بـهرعايت حريم خصوصي ب همنظور تواناسازي فناوري هاي شركت كمك مي كرد. در سال 2014 لـيو همكارانش، براي بهره برداري از داده هاي حريم خصوصي حفاظتشده و كنتـرل دسترسـي بـه داده هاي رمزگذاري شده، نوعي معماري تركيبي ارائه كردند. كريمي و زاپاتا (2015) به شناسـايينوع جديدي از حمله به حريم خصوصي و حمله هاي مختل كنندة خدمات و سيستمهـاي شـركت پرداختند و چالشهاي جديد امنيت در آيندة اينترنت را بررسي كردند.
يكي از دلايل استفاده از منطق فازي در اين سيستم خبـره، ايـن اسـت كـه فهـم و پروسـهتصميم گيري انسان ها در بسياري از موقعيت ها كاملاً قطعي نيست و بسته به زمـان و مكـان آن،گاهي درست و گاهي نادرست است (زيدوناس و همكـاران، 2009؛ آريـانس آرانـدا و همكـاران،2010؛ اسچاتزر، 1990 و ميا، كر و گامك، 2009)؛ زيرا در تفكر، استنتاج و ادراك افراد، هميشـهدرجة معيني از فازيبودن وجود دارد. به منظور بررسي انتقادي مرتبط ترين پژوهشهاي پيشين بـاپژوهش حاضر، شرح كوتاهي از آنها در جدول 1 به نمايش گذاشته شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Privacy regulation theory

مدل مفهومي پژوهش
بر اساس تركيب مفاهيم مرتبط با كار مدير عالي حريم خصوصي در حوزة تبـادلات الكترونيكـيدولت و كسب وكارها، مدل مفهومي پـژوهش تـدوين شـد (شـكل 1) كـه در ادامـه بـه معرفـيمؤلفه هاي آن پرداخته مي شود.

شكل 1. مدل مفهومي پژوهش
اخلاق مداري حرفه اي طرفين تبادلات الكترونيكي بين دولـت و كسـب وكارهـا ؛ توجـه
اعضاي شركت و طرفين تبادلات الكترونيكي بـين دولـت و كسـب وكارهـا بـه منشـور اخلاقـيشركتشان و اندازة پاي بندي آنها به وجدان اخلاقي، به منزلة بزرگ ترين عامل برقراركنندة عـدالتاجتماعي و رعايت اصول اخلاقـي در انـواع تبـادلات الكترونيكـي بـين دولـت و كسـب وكارهـا .
سنجه هاي اين مؤلفه عبارت اند از: خط مشي اخلاقي سازمان نسبت به مصرف كننـده و مشـتريان،خط مشي اخلاقي سازمان نسبت به پيمانكاران و مؤسسه هاي نظارتي، خط مشي اخلاقي سـازمان نسبت به كاركنان و مديران، توجه به وجدان اخلاقي (به منزلة بـزرگ تـرين عامـل برقـرار كننـدة عدالت اجتماعي و كنترل كنندة انگيزه هاي زودگذر)، توجه سـازمان بـه اسـتفاده از سيسـتم هـاي اطلاعاتي اخلاقي و خطمشي استفادة اخلاقي از رايانه به منزلة يكي از خط مشي هاي الكترونيكـي سازمان (حسيني دولت آبادي، 1370 و آذر، فاني و داج خوش، 1391).
نيت جرايم الكترونيكي در حوزة تبادلات الكترونيكي بين دولت و كسـب وكارهـا ؛ تمـام
تخلف ها و جريمههايي است كه با نيـت خرابكـاري و نـابودي سيسـتم هـاي شـركت، جاسوسـيالكترونيكي و نفوذ (بدون خرابكاري) به اسرار تجاري و نقض حريم خصوصي شركت، اخـلال درسيستم ها و عمليات اصلي شركت و ايجاد هرگونه مشكل براي ادامة فعاليت هاي شركت در حوزة تجارت الكترونيكي، سالانه خسارت هاي مادي (كاهش فروش) و معنـوي (بـدنامي و صـدمه بـهشهرت شركت) زيادي را بر شركت تحميل ميكند. بـه طـور خلاصـه انـواع جـرايم الكترونيكـي عبارت اند از: نفوذ، گردآوري غيرمجاز داده ها (گردآوري دادههـاي شخصـي از طريـق روش هـايغيرقانوني)، تغيير غيرمجاز داده هـا (ورود بـه سـايت و انتشـار محتـواي كـذب)، سـرقت هويـت (دسترسي به شناسه و رمز عبور ديگران و وانمـودكردن خـود بـه جـاي آنهـا)، انتقـال و افشـاي غيرمجاز داده ها و رعايت نكردن ضوابط امنيتي و ساير حقوق اشخاص حقيقي و حقوقي (اصـلاني1384: 207- 186؛ بلنگ ر و هيل ر، 2006؛ ب لا، گيوستوليس ي و ريكوبن ه، 2011 ؛ كالوني اتيس، بلسيس و گريتزاليس، 2011).
شايستگي مديرعالي حـريم خصوصـي در حـوزة تبـادلات الكترونيكـي بـين دولـت و
كسب وكارها؛ از تركيب مفاهيمي چون وظايف، مهارت ها و فنون به كاربردهشدة مدير عالي حريم خصوصي در مباني نظري موضوع شكل گرفته است. در اينجا به بررسي توانايي مدير عالي حريم خصوصي شركت در به كارگيري فنون و روشهاي مرتبط با كار، پرداخته مي شود (ديميك، 2012 و آوازو و دسوزا، 2004).
فناوري هاي محافظ حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي بين دولت و كسب وكارها؛ تأثير استفاده از فناوري هايي مانند سيستم هاي تشخيص و جلـوگيري از نفـوذ، نـرم افزارهـاي امنيتـي،سخت افزارها و بسترهاي مبادله هاي امن و بينام و ساير ابزار الكترونيكي كه شركت براي رعايت حريم خصوصي اسرار تجاري و تبادل هاي الكترونيكي امن و بي نام ب هكار مي برد. در اين پژوهش به بررسي مؤلفههاي اسـتفاده از سيسـتم هـاي اطلاعـاتي امـن (مطمـئن )، سـخت افـزار و بسـتر پيام رساني آني رمزي، شبكه هـاي پنهـان سـازي جريـان اطلاعـات، نـرم افـزار ضـبط حركـات و كليكهاي ماوس و صفحة كليد، فناوري متوقف كردن سايت هاي شخص ثالث ردياب در سراسـر وب، گذرواژههاي يكبار مصرف، فناوريهاي حفاظت از حـريم خصوصـي انتشـار و ثبـتكـردن اطلاعات حساس سازمان، فناوري پيام خودانهدام متني، صوتي و تصويري (به منظـور حفاظـت از حريم خصوصي ابزار موبايل سازمان) پرداخته شده است (كايلاي و جارات، 1995؛ سامرز، استنلي و كوزبان، 1998 و هاچبرگ و همكاران، 1993).
نوع تبادلات الكترونيكي بين دولت و كسب وكارهـا ؛ ميـزان خطرپـذيري و ريسـك تبـادلالكترونيكي بين دولت و كسب وكارهـا ، از طريـق درگـاه هـاي دولتـي و سـاير روش هـاي تبـادلالكترونيكي بين دولت و كسب وكارها است. در پژوهش پيش رو، سنجه هـايي چـون فرمـول هـا،تأليفات منتشرنشده و طرح هاي تجاري و نيز نرم افزارها، فرايندها و روش هـاي تجـارت شـركت ، محتواي تبادلات درنظر گرفته شدند و به بررسي مبادلة الكترونيكي از طريق وب سايت، رايانامـه،تلفن و … پرداخته شده است (بلا، گيوستوليسي و ريكوبنه، 2011؛ رديك و روي، 2013 و دينو و هارت، 2006).
روش شناسي پژوهش
از آنجا كه تحقيقات طراحي، به روش شناسي منحصربه فردي نياز دارد، در ايـن مقالـه بـا بررسـي پارادايمهاي اصلي زيربناي فلسفي پـژوهشهـاي علـوم اجتمـاعي و مـديريت و روش پـژوهش سيستمهاي اطلاعاتي، از تركيب نظرية انتقادي و رويكرد پژوهشي علم طراحـي 1 اسـتفاده شـدهاست. در واقع از ديد هستي شناسي ـ پارادايم پژوهشي انتقادي، در اين مقاله واقعيت و مسائلي كه مدير عالي حريم خصوصي در حوزة تبادلات الكترونيكي دولت و كسب و كارها با آنها سروكار دارد را هاله اي از عوامل اجتماعي، سياسي، فرهنگي، اقتصادي، اخلاقي و… احاطه كرده است كه ايـنعوامل تأثيرگذار بر تصميمهاي مدير عالي حريم خصوصي در حوزة تبادلات الكترونيكي دولـ ت و كسب و كارها، در گذر زمان و در صورت تعامل با اعضاي شركت، شفاف ميشـوند . در واقـع ايـنپژوهش از نظر ماهيت، كاربردي است؛ زيرا نتايج و يافته هاي آن براي حل مسـائل مخـتص بـه مدير عالي حريم خصوصي در حـوزة تبـادلات الكترونيكـي دولـت و كسـب و كارهـا كـه يكـي ازمشكلات خاص سازمان ها به شمار مي رود، به كار برده مي شود. از ديد شناخت شناسـي، پژوهشـگربه بررسي جامع پديدة مد نظر به شيو ه اي تعاملي با خبرگان اين حوزه اقدام مي كند و خبرگان نيز نظرشان را دربارة درستي و ارتباط مفاهيم و قواعد پرسشنامه بيان مي كنند. در اينجا ذهنيت گرايي و ارزش هاي خبرگان حوزة مطالعه، بر پديده تأ ثير مي گذارد. شناخت شناسي در رويكـرد پژوهشـيعلم طراحي اين مقاله به دو مسئله اشاره مي كند؛ يكي دانستن از طريق ساختن سيسـتم خبـره وديگري سازههاي عيني محدود درون مضمون حريم خصوصي. از ديـد ارزش شناسـي، بـه خلـقدانش جديد دربارة حوزة كاري مدير عالي حريم خصوصي، پيشرفت و بهبـود در وضـعيت حـريم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Design Science
خصوصي تبادلات الكترونيكي بين دولت و كسب وكارها و فهم مسائل كاري مـدير عـالي حـريمخصوصي پرداخته شده است (وايشناوي و كوچلر، 2008: 20-14 و كاتز، 2006: 304- 302). در واقع روش اجراي اين پژوهش از نظر هدف، توصيفي ـ ارزشيابي است؛ زيـرا از سـويي اقـدام بـهتوصيف دقيق مفاهيم و قواعد حوزة مدير عالي حريم خصوصـي در حـوزة تبـادلات الكترونيكـيدولت و كسب وكارها مي پردازد و از سوي ديگر، روابط بين اين مفاهيم و قواعـد را بـا اسـتفاده ازپرسشنامه و مصاحبه با خبرگان ارزيابي و تعيين مي كند. در واقع روش نمونه گيري در ايـن مقالـهتركيبي از دو روش نمونه گيري غير احتمالي هدفمند و نمونه گيري گلولة برفي است. گفتني است، حجم نمونة اين پژوهش را سه گروه معرفي شده از خبرگان در دسترس و مايـل بـه همكـاري در جامعة آماري شكل مي دهد. براي دستيابي به مدل، از اسناد موجود در مجله هاي مـرتبط بـا كـارمدير عالي حـريم خصوصـي در حـوزة كسـب وكـار الكترونيكـي، توصـيههـاي سـازمان توسـعة همكاريهاي اقتصادي (OECD)، هشدار هاي پليس بين الملل دربارة حريم خصوصي در فضـايالكترونيكي، مركز اطلاعاتي حريم خصوصي الكترونيكي (EPIC) و قـانون تجـارت الكترونيكـيايران، استفاده شده است. به منظور ارزيابي مفاهيم مرتبط با كار مدير عـالي حـريم خصوصـي درحوزة تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارها، از نظـر 172 نفـر از متخصصـان دانشـگاهي ، از جمله استادان حقوق دانشـگاههـاي تربيـت مـدرس و شـهيد بهشـتي، مركـز تحقيقـات صـنايعانفورماتيك و همچنين متخصصان بخش دولتي مانند پليس فتا (فضاي تبادل اطلاعات)، معاونت امنيت فضاي تبادل اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و… بهره بـرده شـد. دادههـايپرسشنامة اول در فاصلة زماني شهريور 1393 تا آبان 1393 و دادههاي پرسشنامة دوم در آذرمـاه1393 جمع آوري شده است. ضريب آلفاي كرونباخ 93 گزينة پرسشنامه براي پايايي مؤلفـههـايتعيين كنندة وضعيت حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسبوكارها، 73/0 به دست آمد كه قابليت اعتماد بالاي پرسشنامه را نشان مي دهد.
يافته هاي پژوهش و طراحي سيستم خبرة فازي
در اين پژوهش سيستم خبره در پنج مرحله طراحي شده است كه عبارت اند از: فازي سازي، پايگاه قواعد فازي، موتور استنتاج فازي و غيرفازي سازي و اعتبارسنجي سيستم خبرة طراحـي شـده . بـاتوجه به تحليل ساختار سيستمهاي خبرة به كاررفته در مجله هـاي معتبـر در حـوزة سيسـتمهـايخبره1 (ژو و همكاران، 2007؛ لي بلنك و جلاسي، 1991؛ ليائو، 2005 و ژيـدوناس و همكـاران،
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Expert System With Applications
سيستمبرايحريم خصوصي…
2009)، اجزاي ساختار سيستم خبرة اين پژوهش طراحي شد كه در شكل 2 به نمـايش گذاشـتهشده است.
فازي سازي: بعد از طراحي مدل مفهومي پـژوهش، بـه تعريـف متغيـر هـاي ورودي و خروجـيسيستم خبره اقدام مي شود. در واقع ماژول »وضعيت حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارها ،« خروجي سيستم خبرة پيشنهادي را شكل مي دهد. جدول 2 افرازبندي متغيـر هـايزباني مرتبط با متغير خروجي سيستم خبرة پژوهش را بر اساس نظر خبرگان به نمـايش گذاشـتهاست.

شكل2. ساختار پيشنهادي سيستم خبرة پژوهش حاضر
جدول 2. متغير هاي زباني مرتبط با وضعيت حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارها
توابع عضويت اعداد مثلثي و ذوزنقه اي علامت
اختصاري معادل
انگليسي متغير زباني شماره
(0/15, 0/03, 0, 0)
(0/3, 0/2, 0/)1
(0/7, 0/5, 0/)3
(0/9, 0/8, 0/)7
(1, 1, 0/,97 0/85) Worst
H-R
M-R
L-R
Best InSecure
High Risk
Medium Risk
Low Risk
Secure نا امن
ريسك زياد ريسك متوسطكم ريسك امن 1
2
3
4
5
پايگاه قواعد فازي: پايگاه قواعد فازي مجموعه اي از قواعد اگرـ آنگاه است كه قلب سيسـتمخبرة اين پژوهش بهشمار مي رود. در اينجا احتمال وقوع حالتهاي مختلف بين متغير هاي اصـليسيستم خبره، يكسان در نظر گرفته شده است. نحوة توليـد قواعـد پايگـاه دانـش مـاژول اصـليسيستم خبره (وضعيت حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارها) بـه شـرح زيـراست:
محاسبة وزن هريك از متغير هاي اصلي با بهره مندي از نظر خبرگان: با توجـه بـه جـدول
وزن نهايي متغيرهاي اندازه گيري كننده، وزن هر يك از متغير هاي اصـلي بـه دسـت آمـد كـه در جدول 3 مشاهده مي شود.
جدول 3. وزن هر يك از متغير هاي اصلي پژوهش
وزن نهايي متغير سنجه ها متغير اصلي شماره
0/811 7 اخلاق مداري حرفه اي طرفين تبادلات الكترونيكي 1
0/779 28 شايستگي مدير عالي حريم خصوصي شركت 2
0/772 24 نوع تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارها 3
0/771 17 فناوري هاي حافظ حريم خصوصي شركت 4
0/768 17 نيت جرايم الكترونيكي 5

محاسبة مقدار متغير خروجي بر اساس وزن هريك از متغيرها: با توجه به وزن هر يـك از پنج متغير اصلي سيستم خبره، مي توان وضعيت حريم خصوصـي تبـادلات الكترونيكـي دولـت وكسب وكارها را در حالت هاي مختلف بررسي كرد. جدول 4 نحوة محاسبة وزن حالت هاي ممكـنبراي توليد قاعده در پايگاه دانش سيستم خبره را نشان مي دهد.
با توجه به توابع عضويت متغير هاي زباني خبرگان، 247636/0 در بازة تعريف شده براي متغير زباني »ريسك زياد« جانمايي شده است. از اين رو، وضعيت حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارها در حالت بالا (جدول 4) در »ريسك زيـاد « قـرار دارد . سـاير قواعـد پايگـاهدانش اين سيستم خبره نيز به اين ترتيب توليد شدند و در پرسشنامه اي بـه مقايسـة پاسـخهـايسيستم خبره با ميانگين نظر خبرگان پرداخته شد. شكل 3 نحوة توليد قواعد پايگاه دانش مـاژولاصلي سيستم خبره را نشان مي دهد.

جدول 4. نحوة محاسبة وزن حالت هاي ممكن براي توليد قاعده در پايگاه دانش سيستم خبره
وزن حالت
مفروض وزن متغير × مقدار قطعي متغير تأثير بر متغيرخروجي حالت هاي ممكن براي توليد قاعده
0/0192 0/025 × 0/768 رابطة منفي اگر »نيت جرائم الكترونيكي« با بد خواهي زياد باشد.
0/3893 0/5 × 0/779 رابطة مثبت و »شايس تگي م ديرعالي ح ريمخصوص ي« در وض عيتمعمولي باشد.
0/7911 0/975 ×0/811 رابطة مثبت و »اخلاق مداري حرفه اي طـرفين تبـادلات الكترونيكـي«زياد باشد.
0/0193 0/025 × 0/772 رابطة منفي و »نوع تبادلات الكترونيكي دولت و كسب وكارهـا « خيلـيمهم باشد.
0/0193 0/025 × 0/771 رابطة مثبت و »فناوري هاي محافظ حريم خصوصي شـركت « ضـعيفباشند.
ميانگين وزن حال تهاي مفروض:
0/019297625 + 0/791143275 + 0/3892685 + 0/019197375 +
0/01927175
0/247636 ÷ 5 =1/238179 آنگاه:
حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسـب وكارهـادر چه وضعيتي قرار دارد؟

شكل 3. نحوة توليد قواعد پايگاه دانش ماژول اصلي سيستم خبره
موتور استنتاج فازي: در بخش جعبة فازي نرم افزار متلب، به منظور اتصال قواعد فازي سيسـتمبا استفاده از عملگر »و« و »Sum«، سبك تجميع قواعد فازي1 انتخاب شده است. بدين ترتيب، مجموع دقيق تر هر مجموعة خروجي قواعد در نظر گرفته مي شود، نه حداكثر آنهـا . دليـل اصـلياستفاده از سيستم استنتاج فازي ممداني اين است كه موتور استنتاج فازي ممداني، معايب سيستم فازي خالص و سيستم فازي سوگنو را برطرف كرده است، ضمن آنكه يك فازي ساز در ورودي و يك غيرفازي ساز در خروجي سيستم قرار مي دهد. براي انتخاب نوع استلزام در نرم افزار متلـب ازProd استفاده مي شود؛ زيرا عملگر مينيمم مجموعة فازي خروجي را كوتاه و ناقص مـي كنـد . در واقع دليل استفاده از Prod، مقياس بندي دقيق تر خروجي مجموعههاي فـازي اسـت (سـيوناندام،
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Aggregation
سوماتي و ديپا، 2007: 127- 113). غيرفازي ساز، خروجي فازي را به عدد قطعي تبديل مي كنـد . در قسمت غيرفازي ساز نرم افزار متلـب، روش Centroid انتخـاب مـيشـود . شـكل 4 نمـايي از تحليل رفتار متغير خروجي در ماژول وضـعيت حـريم خصوصـي تبـادلات الكترونيكـي دولـت وكسب وكارها، به صورت عددي و زباني، بر اساس پنج متغير اصلي سيستم خبره را نشان مي دهد.

شكل 4. تحليل رفتار متغير وضعيت حريم خصوصي تبادلات الكترونيكي دولت و كسبوكارها

ارزيابي نهايي پاسخهاي سيستم خبره: بعد از طراحي سيسـتم خبـرة پـژوهش بـا انتخـابتصادفي 10 قاعده از سيستم خبره، خروجيهاي سيستم خبره در پرسشنامة جداگانه اي (جدول 5) با نظر 18 نفر از خبرگان مقايسه شد. همان طور كه در جدول 6 مشاهده مي شود، اختلاف نهـايي بين خروجيهاي سيستم خبره و ميانگين نظر خبرگان معنـادار نيسـت ( 06475/0). ايـن نتيجـهنشان مي دهد سيستم خبرة فازي مدير عالي حريم خصوصي، از اعتبار كافي برخوردار است.
جدول 5. ابزار اعتبارسنجي سيستم خبره از طريق مقايسة پاسخها با نظر خبرگان متغير هاي ورودي سيستم خبره متغير خروجي سيستم خبره
-11429-149484

شمارة قاعده نظر شما الف ب ج د ه و
3 زياد كم كم زياد زياد ؟



قیمت: تومان


پاسخ دهید