DOI: http://dx.doi.org/10.22059/jitm.2014.50864
د ناوری اطلاعات دانشكدة مديريت دانشگاه تهران
دورة 6، شمارة 2 تابستان 1393 ص. 284- 267

به كارگيري روش شبكه هاي عصبي مصنوعي خودسامانده اصلاحشده در
تعيين سطح سرآمدي شركت هاي پتروشيمي كشور
19621508090154

احمدرضا قاسمي ، عزت اله اصغري زاده
چكيده: تعيين سطح تعالي (بلوغ) سازماني، ازجمله مسائل مهم مدل هاي تعالي سازماني اسـت . تعيين سطح بلوغ شركت ها به آنها در شناخت جايگاه رقابتي كمك كرده و قابليت الگوبرداري را فراهم مي كند. يكي از مشخصه هاي بارز مدل هاي سرآمدي، تعيين بلوغ با رويكـرد سـليقه اي و قراردادي در اين مدل ها است. پژوهش حاضـر ، پيمايشـي تـك مقطعـي در ميـان شـركت هـايپتروشيمي كشور است كه از ابزار رويكردي ابتكاري شبكه هاي عصبي خودسامانده اصلاح شـده ، براي تعيين سطح سرآمدي مدل تعالي H3SE در صنايع پتروشيمي بهره گيري شده است. امتياز رويكرد حاضر در قياس با رويكرد سـنتي ، اسـتفاده از شـاخص هـاي فشـردگي و فاصـله ميـانخوشه ها در طبقه بندي گزينه ها و همچنين لحاظ تأثير اوزان شاخص هاي مختلـف در ارزيـابي وطبقه بندي شركت ه ا است. بنابراين با استفاده از روش تركيبي، ابتدا شاخص هـا در سـناريو هـاي مختلف خوشه بندي شدند. سپس تعداد بهينة خوشه ها با استفاده از شاخص هاي ميانگين مربعات خطا ها و ضريب تعيين، محاسبه شد. نتـايج گويـاي آنسـت كـه بـا توجـه بـه داده هـاي فعلـي، طبقه بندي گزينه ها ي بررسي شده به دو خوشه، از اعتبار رياضي بالاتري برخوردار است. بنابراين روش حاضر با رويكردي رقابتي به ارزيابي و خوشه بندي شركت هاي مشـاركتكننـده در جـوايزكيفيت مي پردازد.

واژه هاي كليدي: تصميم گيري چندشاخصه، تعالي H3SE، خوشهبندي، صنعت پتروشيمي.
مقدمه
با افزايش فشا ر تحريم هاي خارجي، برخي از معضلات كنوني كشور، چگونگي تـأمين ارز، ايجـادارزش افزوده از توليد مشتقات نفت و مبارزه با بيكاري است. توليد محصولات پتروشيمي، ازجمله مهم ترين راهكار هاي مواجهه با مشكلات پيش گفته است. بـا نگـاهي بـر رونـد توسـعة صـنعتپتروشيمي، ملاحظه مي شود كه اين صنعت، از دسته صنايع پيشتاز و رو به رشد در سطح جهـانياست. بررسي ها نشان از اين امر دارد كه با طي روند كنوني، اين صنعت در سال 2016 با پنجاه و دو ميليون كمبود ظرفيت مواجه خواهد بود (جعفري، سايه بان و حنايي، 2008). صنايع پتروشيمي به دليل مواجهه با حوادث و بيماري هاي متعدد حرفه اي، قابليـت آلاينـدگي زيسـت محيطـي (آب، خاك، هوا و مصرف انرژي)، از دسته صنايع پرخطر محسـوب مـي شـوند (اصـغري زاده، قاسـمي، صفري و تقي زاده، 1392). افزون بر اين صنايع پتروشـيمي همچـون ديگـر صـنايع نفتـي، تـأثير بسزايي بر جامعة پيراموني محل استقرار مي گذارند. همچنين به واسطة ريسـك پـذيري و حـوادثبي شمار حرفه اي، اين صنعت در زمرة صنايع جذاب براي انجام عمليات خرابكارانـه و تروريسـتيداخلي و خارجي است. بنابراين به نظر مي رسد عوامل پيش گفته، دستيابي به پايداري شـركتي 1 را تحت الشعاع قرار مي دهند. يكي از رويكرد هاي رايج و پرطرفـدار در ارزيـابي سـازمان هـا ، جـوايزكيفيت است. اين جوايز اغلب مبتني بر رويكرد تقويت مثبت، جامع نگر و سيستمي و نيز، يادگيري سازماني بوده و سعي در بهبود همه جانبة فعاليت ها و فرايند هاي سازماني دارد. بنـابراين در حـوزة مديريت و سازمان جوايز متعددي توسعه يافته اند (مدل اروپـايي كيفيـت، 2010). در ايـن راسـتا، جايزة تعالي پايدار در شركت هاي پتروشيمي مدل تعـالي (H3SE)2 در صـنايع پتروشـيمي مـورداستقبال قرار گرفته است. يكي از معضلات مبتلا به مدل هاي سرآمدي، تعيين بلـوغ بـا رويكـرد سليقه اي و قراردادي در اين مدل ها است. بدين معنا كه رتبه بندي و تعيين سـطح سـرآمدي، بـراساس قرارداد و توافق سازندگان مدل انجام شده است. پژوهش حاضـر بـر آنسـت تـا بـه ارائـة رويكردي نو، به ارزيابي سطح سرآمدي سازمان ها بپردازد تا با استفاده از منطق رياضي، تـوجيهي منطقي براي تعيين سطح سرآمدي به عمل آمده، رويكرد رقابتي در رتبه بندي مد نظر قرار گرفتـه و شركت ها بنا بر مزيت هاي نسبي رتبه بندي شوند.
بنابراين در ادامه، نخست به تبيين مفهوم تعالي پايـدار در صـنايع پتروشـيمي پرداختـه شـده است. سپس با نقد رويكرد امتياز دهي رايج در مدل هاي تعالي فعلي، به ارائـة راهكـاري ابتكـاري
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Corporate Sustainability
Health, Safety, Security, Social Environmental excellence Model
مبتني بر تصميم گيري چندشاخصه و الگوريتم هاي خودسامانده در جهت بـرون رفـت از مشـكلاتبيان شده، پرداخته خواهد شد.
پيشينة پژوهش
تعالي پايدار (H3SE)
بررسي هاي سال 2010 نشان از اين امر داشته است كه تا آن تاريخ، بيش از نودوپنج مدل جـايز ة ملي كيفيت در هفتادوپنج كشور جهان توسعه يافته اند. جوايز سـرآمدي گونـه اي از سيسـتم هـايسنجش عملكرد محسوب مي شوند كه مبتني بر ارزش ها و اصول موضوعة مديريت كيفيت جـامعهستند (صفري، قاسمي، عينيان و پهلواني، 1391).
نخستين جايزة ملي كيفيت، جايزة دمينگ كشور ژاپـن (1956) بـوده اسـت . در گـذر زمـان، شركت ها و سازمان ها با وقوف بر مزيت ها و نقاط قوت اين مدل در عرصة بين المللي، نسخه هايي از اين مدل را توسعه داده اند. هم اينك، به ترتيب سه مدل جايزة اروپـايي كيفيـت، جـايزة مـالكومبالدريج و جايزة دمينگ، پرطرفدارترين جايزه هاي مديريت كيفيت در سرتاسر جهان هستند. طـيسال هاي اخير، كشور هاي زيادي دست به بوميسازي مدل هاي پيش گفته زده اند (كنتـي، 2007).
به واسطة قابليت ها و نكات برجستة علمي و اجرايي نسـخه هـاي ارزيـابي تخصصـي واحـد هـايكسب وكاري چون، مدل تعالي منابع انساني، پروژه، نظام پيشنهادها، توليد سبز، ايمني و بهداشـتكار و… با الگو برداري از اين مدل ها توسعه يافته اند (صفري و همكاران، 1391). امروزه مدل هـايسرآمدي سازماني بر حول ارزش هاي مشتركي چون فرايند محوري، توسعة منابع انساني، طراحـيمحصول و راهبرد هاي تمركز بر مشتريان، توسعه يافته اند. تمامي جوايز كيفيـت از شـاخص هـايجوايز كيفيت را ارزيابان حرفه اي در سازمان ها ارزيابي مي كنند. به رغم مشابهت هاي بسـيار ، ايـنمدل ها همچنان داراي وجوه افتراقـي در منطـق خـود ارزيـابي، وزن معيـار هـا و همچنـين تعـدادزير معيار ها و مفهوم آنها هستند (وكورا، استينگ و برازل، 2000).
پايداري، در عرصة مديريت مفهومي نـوين بـه شـمار مـي رود. در ادبيـات مـديريت، پايـداريشركتي با مفاهيم مرتبط زمين، انسان و سود آوري عجين شـده اسـت . مطالعـة كرامـر و زاكـري (2010) در قالب كتابي با همين عنوان، از معدود آثار چاپشده در خصوص تعالي پايدار اسـت . در اين اثر تلاش بر آن بوده تا ضمن بررسي مسائل زيست محيطي (مانند تغييرات اقليمي، آب، زمين و تنوع زيستي)، مسائل اجتماعي (مانند حقوق كارگران در زنجيره تأمين جهاني) مورد توجه قـرارگيرد. تعالي پايدار سعي در چرخش نگاه از موفقيت فعلي به دورنماي بلند مدت است. ارزيابي هـايبه عمل آمده در خصوص روند تكاملي سيستم هاي مديريت ايمني، بهداشت و محـيط زيسـت، از اين امر حكايـت دارنـد كـه عرصـه هـاي امنيتـي در كنـار ايمنـي، همچنـين اجتمـاعي در كنـارزيست محيطي، متضمن توسعة پايدار سازماني در صنايع پرخطرند. بنابراين شركت هاي پيشـرو درزمينة نفت، مانند بريتيش پتروليوم1 يا ساتورپ2 به ارائة مدل هاي تركيبي روي آورده انـد (جـدول1). سيستمهاي تركيبي داراي ابعاد مشترك و اغلب متفاوت هستند. بنـابراين نظـر بـه محاسـنپيشگفته درخصوص سيستمهاي تركيبي و ارتباط و امتزاج هر بعد با ساير بخشها، توسعة مـدلاعتلاي عملكرد H3SE مفيد به نظر ميرسد.
جدول 1. بررسي حوزة كاركردي مدلهاي تركيبي
بهداشت و ارگونومي مسئوليت
اجتماعي محيط

زيست امنيت ايمني منبع رويكرد
مدل
* * * سازمان ايزو، 2007 IMS
* * * عباس پور، حسينزاده، لطفي و نيكومرام، 1388 HSE-MS
* * راينر، كرمر و بويتارت، 2011 Ideal S&S
* * اس. بي. اي، 2007 Cleaner Production
* * * آزاده و فام، 2009 HSEE
* * * * ساتورپ، 2012 HSSEQ
* * جايزة مديريت سبز ايران، 1391 مدل مديريت سبز
* * * محمدفام، خسروجردي و شكاري، 1387 تعالي ايمني

بررسي هاي قاسمي (1392) با ابزار نظرية چندزمينه اي (تلفيق روش هاي فراتركيب و نظريـ ة برخاسته از داده ها3) منتج به مدل تعالي عملكرد H3SE شد. اين مدل متشـكل از پـنج شـاخصتوانمند ساز و هفت شاخص نتايج است. با توجه به خروجي مدل، شاخص نتايج مشتريان با توجـهبه وزن پايين آن، قابل حذف يا ادغام با شاخص نتايج اجتماعي محيطي است. مدل پيشنهادي از سوي وي همگرا با مدل تعالي اروپايي كيفيت بوده و قابليت ارزيـابي و پيـاده سـازي بـا رويكـردRADAR را دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
British Petroleum
Satorp
Multi Grounded Theory

رتبه بندي ( سطحبندي) شركت ها
رتبه بندي، ازجمله خروجي هاي رايج نظـام هـاي ارزيـابي عملكـرد سـازمان هـا اسـت، از ايـن رو رتبه بندي و گروه بندي يكي از رويكرد هاي رايج در سازمان ها شمرده مي شـود. در ادامـه بـه سـهرويكرد قراردادي، تصميمگيري چندشاخصه و خوشه بندي اشاره ميشود.
در رويكرد قراردادي، بر مبناي منطق جوايز سرآمدي شركت پتروشيمي ايران، شركت هـا بـراساس امتياز كسب شده، درمجموع نايل به جوايز تنديس (طلايي، نقـره اي، برنـزي )، تقديرنامـهبراي تعالي و گواهي تعهد به تعالي مي شوند (جدول 2).
جدول 2. سطوح مختلف تعالي در صنعت پتروشيمي (جايزة تعالي پتروشيمي، 1391)
بازه امتياز نوع جايزه سطح جايزه
700 به بالا
700 -600 زرين
سيمين سطح تنديس
600 -501 بلورين 500 -451

5

ستاره

5

ستاره

تقديرنامه براي تعالي
450 -401 4 ستاره 400 -351 3 ستاره 350 -300 2 ستاره زير 300 امتياز تعهد به تعالي

يكي از مشكلات رايج در اين خصوص، عدم توجيه رياضـي و منطقـي بـراي تحليـل سـطحتعالي است. مثال بارز اين مقوله، عدم قبولي دانشجويان در درسي در مقطع كارشناسـي بـا نمـرهكمتر 10، در كارشناسي ارشد با نمرة زير 12 و در مقطع دكتري تخصصي، بـا نمـرة كمتـر از 14 است. به نظر ميرسد استفاده از ابزارهاي رياضي براي طبقه بندي سطوح سرآمدي بر مبناي امتياز شاخص هاي دوازده گانة تعالي پايدار از توجيه نظري بالاتري برخوردار باشد. ابزار هاي خوشه بندي، ابزار مناسبي براي اين مسئله محسوب مي شوند. در رويكرد تصميم گيري چندشاخصه، بر اسـاسشاخص هاي از پيش تعيين شده، امتياز هريك از گزينه ها از حيث شاخص هاي پيش گفته مشخص مي شود. ويژگي اين روش وجود شاخص هايي با ارجحيت ها، ابعاد و ماهيت مختلف به لحاظ سود و هزينه است. بنابراين روش هاي رتبه بندي، متشكل از مجموعه روش هايي به منظور تعيـين وزن شاخصها و رتبهبندي آنها هستند.
از آنجايي كه در تصميم گيري چند شاخصه، اغلب از شاخصهاي كيفي استفاده ميشود، تعدد گزينه ها از دقت و اعتبار اينچنين روشهـايي مـي كاهـد (هـو، 2008). خوشـه بنـدي يـا تحليـلخوشه اي، ابزاري قدرتمنـدي بـراي شناسـايي و اكتشـاف سـاختار زمينـه اي1 داده هـا بـا تقسـيممجموع ه اي از N ب ردار ورودي X =x1, x2, … . , x∖ ∀x ∈ R , i = 1, 2, … , N بـه C
گروه طبيعي ≤ c ≤ N 2 است كه بـ راي هريـك از آنهـا خوشـه اي در نظـر گرفتـه مـي شـود ؛ به گونه اي كه هر بردار ورودي را بتوان با يك خوشه يا درجة معيني از تعلـق نسـبت داد. امـروزه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Underling structure
خوشه بندي در حـوزه هـاي مختلفـي چـون، علـوم زيسـتي، سـتارهشناسـي، اقتصـاد و مـديريت،كاربرد هاي وسيعي يافته است. در ادامه به نمونه هايي از آن در عرصة مديريت اشاره شده است.
در حوزة مالي، طبقه بندي و خوشه بندي شركت ها امري مسبوق به سابقه اسـت . از آن جملـهدياكولاكي (1992)، سيسـكاس (1994)، سـاماراس (2008)، مـؤتمني و شـريفي (1391) و… بـااستفاده از يك روش چندشاخصه و مطابق با سيستم حمايت از تصميم گيري، بـه ارزيـابي سـهامشركت هاي موجود در بورس اوراق بهادار پرداختـه انـد . همچنـين رضـوي و قاسـمي (1392)، بـااستفاده از تلفيق ابزار هاي تصميم گيري چند شاخصه و روش خوشـه بنـديkmean بـه تحليـل و طبقه بندي شركت هاي بورسي در صنعت دارو اقدام كرده اند.
در حوزة بازار يابي تقسيم بندي براي استراتژي هاي بازار يابي، حسـنقلي پـور، ميـري و مروتـيشريف آبادي (1385) از ابزار خوشه بندي با رويكرد شبكه هاي خودسامانده براي تقسيمبندي بـازاردر صنعت سوسيس و كالباس استفاده كرده اند.
در حوزة تحليل سازمان، قاسمي و همكاران (2012) به تعيين مفهوم اندازة سازمان با استفاده از منطق خوشهبندي kmean اصلاح شده اقـدام كردنـد . ايشـان بـر اسـاس سـه شـاخص تعـدادقرارداد هاي منعقد شده، مبلغ قرارداد و تعداد كاركنان ثابـت، پيمانكـاران معاونـت حمـل و نقـل وترافيك شهرداري تهران را به سه خوشه طبقه بندي كردند.
فارغ از زمينة كاربردي، روش هاي خوشه بندي را مي توان به دو دسته روش هاي قطعي و غير قطعي (فازي) دسته بندي كرد. روش هاي قطعي نيز به دو دستة كلـي سلسـله مراتبـي و تفكيكـيتقسيم مي شوند. وجه افتراق دو روش مذكور در مفـروض بـودن تعـداد خوشـه هـا در روش هـايتفكيكي است (قاسمي و همكاران، 2012). همچنين روش هاي سلسلهمراتبي بـه دو دسـتة كلـيادغامي و شكافتي تقسيم مي شود. در روش هاي ادغامي هر شيء نخست به صـورت يـك خوشـة مستقل در نظر گرفته مي شود، سپس در فرايند خوشه بندي، خوشه ها با يكديگر ادغام مي شوند تـابه خوشة يكتايي برسيم. حال آنكه در روش شكافتي همه داخـل يـك خوشـه قـرار گرفتـه و درفرايند خوشه بندي شكافته مي شوند.
در پژوهش حاضر از يكي از روش هاي رايج خوشـه بنـدي ادغـامي، بـه نـام روش الگـوريتم شبكه هاي عصبي خودسامانده (SOM) اصـلاحي بهـره گيـري شـده اسـت . ايـن روش از جملـهروش هاي رايج و پراستفاده در خوشه بندي است كه كاربرد آن اغلب در حل مسائل بـزرگ اسـت(مؤمني، 1390). در حاليكه در رويكرد رايج در شبكه هاي عصـبي ، بـراي ويژگـيهـاي مختلـف ، ارجحيتي يكسان در نظر گرفته مي شود، در روش اصلاحي با بـي مقيـاس سـازي و وزن دهـي بـهشاخص ها، ارجحيت هاي مختلف آنها مد نظر قرار مي گيرد.
اين مدل از شبكه هاي عصبي را كوهن در سال 1981 و با الگوبرداري از عصب شبكية چشممعرفي كرد و نخستين بار در سال 1984 براي تشخيص صدا و تبديل آن به متن، به طـور عملـي به كار گرفته شد. اكنون شبكه هاي خودسامانده بهطور گسترده اي در داده كـاوي، نمـايش فضـاي پيچيده و خوشه بندي در تعداد ابعاد بالا استفاده مـي شـوند (عتيقـه چيـان ، كـاظم زاده و سـپهر ي، 2007).
استفاده از شبكه هاي عصبي براي طبقه بندي در بسياري از زمينـه هـا كـاربرد فراوانـي يافتـه است. زماني كه از شبكه هاي عصبي براي تقسيم بندي استفاده مي شود، لايه هاي ورودي، شـبكة متغيرهاي مورد نظر براي طبقه بندي است و خروجي شبكه، همان خوشه است.
مدل هاي SOM، ورودي ها را بر اساس شباهت هـاي بـردار توصـيف كننـده بـا بـردار مرجـع تعريفشده براي هر بخش، به بخش ها تخصيص مي دهند. فرايند تعريفكردن بردار هاي مرجـع،روش مدل سازي مزبور را با نمونه از خوشه بندي K ميانگين كه الگـوريتم خاصـي بـراي تحليـلخوشه اي سنتي است، متمايز ميكند.
تحليل خوشه اي سنتي هنوز در بسياري از صنايع بهكار گرفته مي شود، اما يك شبكة عصـبيخودسامان ده كه براي خوشه بندي استفاده مي شود، برتري هاي چشمگيري بـر تحليـل خوشـه اي سنتي دارد. مازانك اين گونه بيان مي كند كه توپولوژي حاصل از ويژگي هاي شبكه هـا ي عصـبي،آن را از روشهاي سنتي خوشه بندي متمايز ميكند (بلوم، 2005).
يكي از ويژگي هاي شبكه هـا ي عصـبي ، خاصـيت يـادگيري غيـر نظـارتي1 در آن اسـت . در يادگيري خودسازمانده يا غير نظارتي، شبكه هاي عصبي نمونه داده هـايي را دريافـت مـي كننـد وگروه ها يا خوشه هايي از دادههاي ورودي را بر مبناي ميـزان مشـابهت، همبسـتگي يـا نزديكـيتشكيل مي دهند. خوشه هاي رده بندي شده را مي توان براي طبقـه بنـدي ورودي هـاي نـامعلوم بـاروش هايي مانند آموزش نظارتي، استفاده كرد. نمونه هايي از الگوريتم هاي يادگيري غيـر نظـارتيعبارتند از: يادگيري هبين، يادگيري كـوهن و يـادگيري بـولتزمن (كـالس، هجـرات و بندسـون،2008).
پژوهش پيش رو كه در صنعت پتروشيمي انجامشده، امتياز شاخص هاي دوازدهگانة H3SE را در چهل ودو شركت مورد ارزيابي قرار داده است. سپس به ازاي تعداد خوشه هاي مختلف الگوريتم SOM و تابع يادگيري كوهن2 در جعبه ابزار شبكه هاي عصبي مصنوعي MATLAB اجرا شـد.
مراحل اجراي الگوريتم SOM به شرح زير است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Unsupervised learning
Cohen Learning Function
انتخاب پارامتر هاي نقشه، مانند ابعاد و بردار وزني ابتدايي متنـاظر بـا هـر نـرون: وارد
كردن داده هاي نيازمند تحليل به شبكه و يـافتن بهتـرين نـرونِ نظيـر بـراي هـر بـردار ورودي (ركورد). ركوردها مي توانند همزمان وارد شبكه شوند يا اينكه به ترتيب هـ ر بـار يـك ركـورد وارد شبكه شده و عمليات آموزش شبكه انجام شود. هر ركورد ماننـدx ، متشـكل از مقـادير كمـيn مشخصه است كه به صورت رابطة 1 نمايش داده مي شود.
X =[X1 , X2 ,…, Xn]∈ℜn (1 رابطة
در صورتي كه بردار وزني نرون tام به صورت زير تعريف شود (رابطة 2).
mt =[mt1 , mt2 ,…, mm]∈ℜn (2 رابطة
آنگاه متناظر با هر ركورد ورودي، بهترين نرون نظير (BMU)1 يا بهاصطلاح نرون برنـده بـاتوجه به رابطة 3 مشخص مي شود. رابطة 3) {(c = arg Mint {d(X, mt
كه در آن c نشان دهندة نرون برنده و ( , ) فاصلة اقليدسي ميان ركورد و بـردار نـرونtام است كه از رابطة 4 محاسبه مي شود. رابطة 4)

d (X ,Y) =

X −Y
به هنگام كردن بردار نرون وزني از رابطة 5 و نرون iام نيز از رابطة 6 به دست مي آيد.
mi (t +1) = mi (t)+α(t)hci (t)[X (t)−mi (t)] (5 رابطة
كه در آن 1 <∝< 0 نرخ يادگيري و (hci (t نمايـانگر ميـزان همسـايگي نـرونi ام و cام
(نرون برنده) است.
1250315-13687

rc −ri 2
hct =e 2σ2(t) (6 رابطة
در رابطة 6، σ كنترل كنندة دامنة تابع است و به تدريج در طول فراينـد آمـوزش كـاهش دادهمي شود. همچنين rc و ri به ترتيب موقعيت نرون هاي iام و cام برنده در نقشة SOM است.
بررسي شرط خاتمة الگوريتم. چنانچه شرطي برقرار نباشد، الگوريتم از گام دوم ادامه مي يابد. از آنجاكه الگوريتم آموزش شبكه هاي خودسامان ده برمبنـاي فاصـلة اقليدسـي بنـا شـده اسـت،
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Best Matching Unit
بايستي داده هاي هر بعد مورد بررسي را نرمال استاندارد كرد (وسانتو و الحنيمي، 2004). پـس ازپايان فاز آموزش شبكه هاي خودسامان ده، نقشهاي از نرونها بـهدسـت مـيآيـد كـه در حقيقـتچكيده اي از فضاي مورد تحليل شبكه است. با ارائة هر بردار اطلاع جديد از فضاي مورد تحليـلبه شبكه، فاصلة اقليدسي بردار وزني متناظر با هر يك از نرون ها تا بردار ورودي به دست مي آيـد. بنابراين مقدار تحريك هر يك از نرون ها محاسبه ميشود و نروني كه بيشترين مقدار تحريك را داشته باشد، نرون برنده بوده و انتخاب مي شود.
روش شناسي پژوهش
پژوهش حاضر از نوع پيمـايش تـك مقطعـي شـمرده مـي شـود . هـدف از انجـام ايـن پـژوهش،خوشه بندي شركت هاي مختلف با توجه به شاخص هاي مالي است، اما همانگونه كه پيش تر ذكر شد، به باور نگارندگان، شاخص هاي مورد بررسي در زمينة خوشه بنـدي شـركت هـا بايـد اهميـتناهمساني داشته باشند. از اين رو در اين پژوهش با دو دسته سؤال مواجه ايم؛ نخسـت اينكـه آيـاشاخص هاي بيستوچهارگانة شناساييشده از اهميت يكساني برخوردار نـد؟ و دوم اينكـه بـا چـهروشي مي توان شركت هاي مذكور را طبقه بندي كرد؟ براي پاسخ گويي به سؤال نخسـت از روش وزن دهـي اسـتفاده شـده و بـراي دسـتيابي بـه پاسـخ سـؤال دوم، روش ابتكـاري تلفيـق اوزان تصميم گيري چندشاخصه و تحليل خوشه اي SOM ميانگين به كار گرفته شـده اسـت. از ايـن روفرايند مندرج در شكل 2 در اين خصوص دنبال شده است.

1
.
در

ادبيات

مرور

خصوص
H3SE

2
.
گزينش

شاخص

هاي
خوشه

بندي

3
.
وزن

بــــه

دهــــي
شــاخص

روش

بــا

هــا
W
gap

4
.

بي

مقياس

داده

سازي

ها
خطي

روش

به

5
.

ماتريس

تشكيل
بي

وزين

مقياس

6
.

خوشه

تحليل

با

اي

روش
SOM

7
.

بهينــه

تعــداد

تعيــين
خوشــــه

هــــا

)

اعتبــــار
خوشه

بندي
(



قیمت: تومان


پاسخ دهید