نشريه مديريت فناوري اطلاعات، دوره 1، شماره 1، پاييز و زمستان 1387، از صفحه 19 تا 36

ارائه مدل اكتساب فن آوري با توجه به راهبرد سرمايه هاي فكري
(مطالعه موردي شركتهاي مستقر در پارك علم وفناوري دانشگاه تهران)

احمد جعفرنژاد1*، احمد رضا قاسمي2
1. دانشيار دانشكده مديريت دانشگاه تهران، ايران
۲. كارشناس ارشد، دانشكده مديريت دانشگاه تهران، ايران
(تاريخ دريافت مقاله: 14/4/1387، تاريخ تصويب: 4/8/1387)

چكيده
يكي از مقولاتي كه طي ساليان اخير ذهن پژوهـشگران علـم مـديريت، بـالاخص حـوزه مـديريتفناوري را بخود مشغول ساخته، رويكرد دارائيمحور و بـهتبـع آن راهبـرد سـرمايههـاي فكـري دراتخاذ فناوري ميباشد. از جمله اهداف اين تحقيق شناسايي و تبيين نقاط قوت و ضعف هريـك ازروشهاي كسب فناوري و تعيين ارتباط آن با ابعاد سرمايههاي فكري بودهاسـت . نتـايج حاصـل ازمطالعه آماري صورت گرفته نشان از تفاوت معنادار مابين راهبرد فعلي و مطلوب اكتساب فنـاوري و همچنين عدم توجه كافي به سرمايههاي انساني و ارتباطي و توجه ضعيف به سرمايه ساختاري درمؤسسات مورد مطالعه بودهاست. در پايان با استفاده از يكي از روشهاي تصميمگيري چند معياره، اقدام به رتبهبندي را هبرد اكتساب فناوري با توجه به ابعاد سرمايههاي فكـري از منظـر پاسـخگويانشدهاست. به نظر ميرسد وجود نگرشي جامع بر سرمايههاي سازماني اعم از سرمايه هاي مشهود يـافيزيكي و سرمايههاي نامشهود ( سرمايه فكري، سرمايه اجتمـاعي،…) چهـارچوب مناسـبتـري درجهت تعيين راهبرد اكتساب فناوري را مهيا سازد.

واژه هاي كليدي: مديري ت فناوري، راهبرد اكتساب فناوري، سرمايه فكري، پار ك هاي عل م و فناوري

Email: jafarnjd@ut.ac :نويسنده مسئول ∗
1. مقدمه
مفهوم سرمايه يكـي از غنـيتـرين چهـارچوبهـاي تبيينـي در ملاحظـات جامعـهشـناختي،اقتصادي و مـديريتي معاصـر اسـت. ايـن مقولـه طـي دهـههـاي اخيـر دسـتخوش تحـولاتيگرديدهاست كه به واسطه آنها شاهد ظهـور نظريـههـاي جديـد سـرمايه سـازماني، فكـري،انساني و فرهنگي ميباشيم[1]. دارايي مشتمل بـر آن چيـزي اسـت كـه ارزشـمند محـسوبميگردد. همچنين سرمايه مشتمل بر هرآنچه كـه از منظـر عمـوم ارزشـمند باشـد محـسوبميگردد. ديدگاه ماركسيستي و سمبل آن كارل ماركس، سرمايه را بخشي از ارزش اضافي كه توسط كارگران توليد شده اما نصيب سرمايهگذار ميشود، ميداند. از ديد ايشان فرايندسرمايهگذاري رابطـهاي دوسـويه مـابين سـرمايهگـذار و كـارگر اسـت كـه منجـر بـه سـودسرمايهگذار و استثمار كارگر ميشود[19]. البته با وجود نظريات جديـد سـرمايه و تفـاوتنگرشها در اين زمينه، مفهوم سرمايه به معني “بازدهي مورد انتظار” همچنان ماهيـت خـودرا حفظ نموده است[1]. سرمايه فكري مشتمل بر همـه فراينـدهـا و دارايـيهـايي اسـت كـهمعمولا در ترازنامه سازمانها نشان داده نميشوند و شامل همه داراييهاي ناملموسـي اسـتكه در حسابداري مدرن مورد توجه قرار داده مـيشـوند [9]، [8]. سـرمايه فكـري، مـديريتدانش و دارايـيهـاي نامـشهود از جملـه عوامـل مهـم در تعيـين ارزش سـازمان هـا و تـدوينراهبردهاي آتي كسب و كار و فناوري در برنامه ريزي بلند مدت آنـان مـي باشـد . بـا وجـوداهميت بالا و جايگاه ويژه راهبرد سرمايههاي فكري، ماهيت انتزاعي و پويـاي ايـن مفهـوم،پژوهشگران را در تعيين و تعريـف آن دچـار مـشكل سـاختهاسـت [8]. از ايـن رو برخـي ازمحققان بر اين باورند كه مفهوم سرمايههاي فكري جنبه استعاري داشته و تحقيقات صورتگرفته تا آن زمان معرف دو مفهوم كلي دانش به عنوان منبع و دانش به عنوان سـرمايهاسـتكه منبعث از تفكرات عصر صنعتي ميباشد[12]. واژه سرمايههاي فكري اولين بـار در سـال1969توسط جان كنث گالبرايث اقتصاددان به منظور توضيح و تبيـين شـكاف مـابين ارزش دفتري و ارزش بازاري مؤسسات مطرح گرديد[16]. از آن زمان محققـين بـسياري درصـددتبيين مفهوم سرمايههاي فكري به واسطه تأثير قابل توجه آن بر عملكـرد سـازماني و كـسبقابلي ت ه اي مح وري در مح يط رق ابتي ام روز ب ودهان د. از جمل ه مزاي اي س نجش ابع اد سرمايههاي فكري را ميتوان به شناسايي و تعيين دارايي هاي ناملموس، تشخيص الگـو هـاي جريان دانش در سازمان، اولويتبندي مباحث كليـدي دانـش، سـرعتدهـي بـه الگـوهـاييادگيري سازم اني، ايجاد فرهنگ عملكردگرا،… را اشاره نمود[8]. به دلايلي كه پيشتر ذكرشد دسته بنديهاي متفاوتي از مفهوم سرمايه فكري ذكرشدهاند. از جمله اسـتوارت (1997) سرمايه فكري را به سرمايه انساني ، ساختاري و مشتري دستهبنـدي نمـودهاسـت . لـيلارت وهمكاران سرمايه فكري را به چهار جزء سرمايه مشتريان ، سرمايه ساختاري، سرمايه مشتريو سرمايه نوآوري تقسيم نمودند[29].

401718-1813568

تقسيم

سرمايه

ابعاد

بندي

فكري

هاي

تقسيم

سرمايه

ابعاد

بندي

فكري



قیمت: تومان


پاسخ دهید